Ekstrakcja zębów mądrości to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów chirurgii stomatologicznej. Choć u większości pacjentów proces gojenia przebiega bez powikłań, część doświadcza problemów takich jak opóźnione gojenie tkanek, suchy zębodół czy dolegliwości ze strony stawów skroniowo-żuchwowych (TMD). W ostatnich latach coraz częściej analizuje się, czy suplementacja wybranych substancji może realnie wspierać rekonwalescencję po zabiegu.

Jednym z takich związków jest koenzym Q10 (CoQ10) – naturalnie występujący w organizmie składnik biorący udział w procesach energetycznych komórek oraz wykazujący działanie antyoksydacyjne. We wrześniu 2025 roku opublikowano wyniki randomizowanego, podwójnie zaślepionego badania klinicznego, które oceniało wpływ suplementacji CoQ10 na gojenie po chirurgicznej ekstrakcji zębów mądrości.

Badanie objęło 70 pacjentów, których losowo przydzielono do dwóch grup. Jedna grupa przez 30 dni po zabiegu otrzymywała 100 mg koenzymu Q10 dziennie, druga – placebo. Ani pacjenci, ani badacze nie wiedzieli, kto otrzymuje suplement, co ogranicza ryzyko błędu interpretacyjnego. Głównym punktem oceny było kliniczne gojenie tkanek w 7, 14 i 30 dniu po ekstrakcji, a także częstość występowania suchych zębodołów i objawów TMD. Dodatkowo analizowano jakość życia oraz stan psychiczny pacjentów przy użyciu standaryzowanych kwestionariuszy (SF-36 oraz GHQ-12).

Wyniki wskazały, że już 7 dni po zabiegu pacjenci przyjmujący CoQ10 wykazywali około 45% lepsze gojenie tkanek w porównaniu z grupą placebo. Po 14 dniach różnica ta wzrosła do około 55%, co sugeruje szybszy i bardziej uporządkowany proces regeneracji. W 30. dniu obserwacji różnice nadal były widoczne, choć miały mniejsze znaczenie kliniczne, co jest typowe dla późnej fazy gojenia.

Interesujące są również dane dotyczące powikłań. Objawy TMD (zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego) wystąpiły u 12% pacjentów suplementowanych CoQ10, podczas gdy w grupie placebo odsetek ten wynosił 30%. Podobną tendencję zaobserwowano w przypadku suchego zębodołu, który pojawił się u 6% pacjentów przyjmujących CoQ10 oraz u 18% pacjentów z grupy kontrolnej. Choć liczebność badania była ograniczona, różnice te autorzy uznali za klinicznie istotne.

Badacze oceniali także subiektywne odczucia pacjentów. Osoby przyjmujące koenzym Q10 lepiej oceniały swoją sprawność fizyczną, samopoczucie psychiczne oraz ogólną jakość życia w okresie pooperacyjnym. Może to sugerować, że potencjalny efekt CoQ10 nie ogranicza się wyłącznie do lokalnego gojenia, ale wpływa również na ogólną rekonwalescencję.

Autorzy badania podkreślają jednak, że choć wyniki są obiecujące, nie oznaczają one automatycznej zmiany standardów postępowania poekstrakcyjnego. Badanie miało charakter pojedynczego, stosunkowo niewielkiego RCT i dotyczyło konkretnej dawki oraz czasu suplementacji. Konieczne są dalsze prace, najlepiej na większych grupach, aby jednoznacznie określić, u których pacjentów suplementacja CoQ10 może przynieść największe korzyści.

Z praktycznego punktu widzenia można uznać, że koenzym Q10 wydaje się bezpiecznym i potencjalnie użytecznym uzupełnieniem leczenia po ekstrakcji ósemek, zwłaszcza u pacjentów obciążonych ryzykiem powikłań lub zgłaszających nasilone dolegliwości pozabiegowe. Nie zastępuje on jednak prawidłowej techniki chirurgicznej, zaleceń pozabiegowych ani kontroli stomatologicznej.

Dla lekarzy stomatologów i chirurgów szczękowych wyniki tego badania stanowią interesujący punkt wyjścia do dalszych analiz, a dla pacjentów – sygnał, że nauka coraz uważniej przygląda się także wsparciu biologicznemu procesu gojenia, a nie wyłącznie samemu zabiegowi.